Koronavirüs Nasıl Bulaşır?

Koronavirüs Nasıl Bulaşır?

Koronavirüs Nasıl Bulaşır?

Koronavirüs Nasıl Bulaşır?

 Coronaviridae ailesinin mensuplarından biri olan coronavirüs ismini dış bölgesinde yer alan taç şeklindeki çıkıntılarından almıştır.
 
Koronavirüs Nasıl Bulaşır?
Coronavirüsün boyutu oldukça küçük olup kalıtım materyali olarak tek iplikçikli RNA’ya sahiptir. Milyonlarca enfeksiyon ve binlerce ölüme sebep olan coronavirüse Sars-CoV-2 adı verilmiştir. Bu virüs ile oluşan hastalık ise covid-19 adını alır.
 
2019 yılının aralık ayında Çin’in Wuhan şehrinde başlayan covid-19 salgınının, hastalığın bulaştığı bir hayvandan insanlara geçtiği kabul edilir.
 
Covid-19’un insanlar arasında geçişi temel olarak hasta kişilerle yakın temas sonrasında meydana gelir. Bulaşma sonrasında hasta kişinin burun ve ağzının arka bölgesindeki parmaksı çıkıntılara sahip hücrelere tutunarak bu bölgede çoğalmasını sürdürür. Hem geniz sekresyonları hem de havanın etkisiyle belirli bir zaman içerisinde akciğerlere ilerleyen coronavirüs nefes darlığı gibi önemli problemlere yol açabilir.
 
Virüsün ilk olarak tutunduğu ve çoğalmaya başladığı bölge nedeniyle hasta kişilerin nefes alıp vermeleri, öksürmeleri, hapşırmaları veya konuşmaları esnasında etrafa virüs içeren damlacıklar saçılabilir. Hem hastanın hem de etrafındaki sağlıklı kişilerin kişisel koruyucu ekipmanlardan yoksun şekilde yakın temasta bulunmaları hastalığın insanlar arasında yayılmasındaki temel yoldur. Bu bulaş yolu dışında, sağlıklı kişilerin çevrelerinde temas halinde olduğu nesnelerde virüs varsa; bu kişinin el hijyenini tekrar sağlamadan ağız, burun ya da gözleri gibi mukozal bölgelerine dokunması halinde de hastalığa yakalanabileceği unutulmamalıdır.
 
Covid-19’un Ağır Seyredebileceği Riskli Grupta Kimler Yer Alır?
Covid-19 hastalığı kişinin altta yatan herhangi bir sağlık sorunu olmasa bile riskli kabul edilen bir hastalıktır ancak özellikle belirli hastalıklar ve ileri yaş, hastalığın seyrinin ağır olabileceğine işaret edebileceği için önem taşır.
 
Covid-19’un ağır olarak seyredebileceği birçok rahatsızlık mevcuttur:
· Kalp yetmezliği, koroner damar hastalıkları ve kardiyomiyopatiler gibi ciddi kalp rahatsızlıkları
· Böbrek hastalıkları
· Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)
· Vücut kitle indeksinin 30 ve üzerinde olduğu obezite
· Orak hücreli anemi
· Yakın zamanlı organ nakli ya da çeşitli tedaviler sonrasında ortaya çıkan bağışıklık yetmezliği
· Şeker hastalığı
 
Koronavirüs Belirtileri Nelerdir?
Koronavirüs belirtileri nelerdir gün gün incelendiğinde, her hastalıkta olduğu gibi covid-19 hastalığının belirtileri ve ortaya çıkma sırası kişiden kişiye değişiklik gösterebilir ancak koronavirüs belirtileri gün gün genel olarak 
· ateş, 
· öksürük, 
· kas ağrısı, 
· bulantı-kusma
· ishal sırasını izleme eğilimindedir. Mevsimsel gribin seyrinde ateş öncesinde öksürük şikayetinin oluşması bu iki hastalığın ayrımında kullanılabilecek özelliklerden biri olabilir. 
· Göğüs ağrısı korona belirtileri arasında ayrımda kullanılabilecek bir diğer şikayettir.
 
Ateş tespit edilen hastalar incelendiğinde genel olarak covid-19 hastalığının başlangıcındaki belirti olabilir.
· Sağlık kuruluşlarına başvuran bazı kişilerde tat ve koku kaybı veya ayağın ödemli ve kırmızı bir hal alması (covid ayağı) da ilk belirti olarak ortaya çıkabilir. 
Covid-19 hastalığının kişilerde ortaya çıkabileceği diğer belirtilerden olan 
· halsizlik, 
· baş ağrısı,
· sersemlik de kişinin virüse yakalanması sonrasında ilk belirti olarak kendisini gösterebilir.
Sağlık çalışanları ve diğer insanlar tarafından covid-19 hastalığının seyrinin anlaşılması salgının kontrol altına alınmasında önemli bir aşamadır. Belirtilerin bilinmesi erken tespit edilmesi hem filyasyon (hastalığın yayılımının izinin sürülmesi) çalışmaları hem de erken dönemde izolasyonun sağlanarak hastalığın o kişiden çevresine yayılmasının önüne geçilebilir.
 
Covid-19’un temel belirtisi olan ateş, hastaların neredeyse %80’inde tespit edilen belirtidir. Her 5 hastadan 1’inde ateş belirtisi olmadan covid-19 mevcut olabileceği için dikkatli olunmalıdır. Koronavirüs ilk belirtileri ve ateş dışında covid-19 hastalığı ile özellikle ilişkili olarak kabul edilen birçok belirti bulunur:
· Nefes darlığı
· İyileşme göstermeyen ve kötüleşme eğiliminde olan öksürük
· Halsizlik
· Boğaz ağrısı
 
Koronavirüse yakalanma sonrasında oluşan hastalık tablosunda ortaya çıkan bu belirtilerden daha nadir olarak ortaya çıkan çeşitli koronavirüs yeni belirtileri de mevcuttur:
· Üşüme, titreme
· Kas ve diğer iskelet sistemine ait yapılar ile ilgili ağrılar
· Baş ağrısı
· Tat kaybı
· Koku kaybı
 
Bazı hastalarda özellikle riskli grupta kabul edilen kişilerde covid-19 hastalığı oldukça ağır bir seyir izleyebilir. Hastalığın bu şekilde ilerleme gösterdiği kişilerde acil olarak müdahaleye ihtiyaç duyulabilecek önemli belirtiler ortaya çıkabilir:
· Nefes alma güçlüğü
· Yüz ve dudaklarda belirgin morarma
· Geçmeyen göğüs ağrısı veya göğüs bölgesinde baskı hissi
· Aşırı derecede halsizlik ve sersemlik
 
Bu belirtilerden herhangi biri ile sağlık kuruluşlarına başvuran kişilere yapılan korona testi sonrası pozitif sonuç alınması halinde çeşitli ilaçlar kullanılarak tedavi planlanır. Tedavi planlamasında genel olarak hastanın semptomlarının giderilmesi ve virüsün üremesinin baskılanması amaçlanır. Bu amaç doğrultusunda temel olarak kullanılan ilaçları favipiravir gibi bir antiviral ilaç ve sıtma ve diğer bazı hastalıkların tedavisinde kullanılan hidroksiklorokin etken maddeli ilaç oluşturur.
 
Bebeklerde Korona Belirtileri Nelerdir?
Bebekler ve çocuklar dahil olmak üzere covid-19 hastalığı herhangi bir yaş grubundaki bireyde ortaya çıkabilir. Bu yaş grubu için koronaviürs burun akıntısı yapar mı sorusuna cevap olarak küçük yaş gruplarında koronavirüs grip belirtileri yapma eğilimindedir cevabı verilebilir.
 
Koronavirüs çocuklarda belirtisi, bu hastalığa dair oluşan bulgular arasında geniş bir yelpazede değerlendirilir:
· Ateş
· Halsizlik
· Uykulu görünüm
· Öksürük
· Kas ağrıları
· Kuma
· İshal
· İştah kaybı, emme problemleri
 
Bazı yenidoğan bebeklerde koronavirüsün tam gelişimini sağlamamış akciğerleri tutması ve zatürre oluşturması ile nefes darlığı gibi ciddi belirtiler ortaya çıkabilir. Bebeklerin akciğerleri ve solunum yolu yetişkinlere göre daha incedir. Aynı zamanda yenidoğan bebeklerin bağışıklık sistemleri de henüz gelişme aşamasındadır. İshal koronavirüs belirtisi mi sorusuna cevap olarak küçük yaş grubundaki vakalarda ortaya çıkan belirtiler arasında yer alabilir cevabı verilebilir.
 
Covid-19 hastalığı bazı bireylerde herhangi bir belirti oluşturmadığı bir seyir izleyebilir. Bu konu hakkında Çin’de yapılan bir çalışmada hastalığa yakalanan her 5 çocuktan birinin asemptomatik (belirti göstermeden) olduğu tespit edilmiştir.
Yetişkinlerde olduğu gibi küçük yaş gruplarında da bazı sağlık durumlarının mevcudiyeti halinde hastalığın seyrinde kötüleşme görülebilir. 
 
Çocukluk yaş grubunda covid-19 seyri ağırlaşabileceği için riskli olarak kabul edilen birçok hastalık bulunur:
· Astım ve diğer akciğer hastalıkları
· Şeker hastalığı
· Kalp rahatsızlıkları
· Genetik hastalıklar
· Sinir sistemi hastalıkları
· Metabolizma bozuklukları
· Bağışıklık sisteminin kendi hücre ve dokularına harabiyet verdiği otoimmün hastalıklar
Küçük yaş gruplarında nadir olarak görülse de covid-19 hastalığı sonrasında multisistemik inflamatuar sendrom adı verilen bir hastalık tablosu ortaya çıkabilir. Bu tablonun küçük çocuklarda oluşturduğu temel belirti 2-3 boyunca devam edip geçtikten sonra tekrar ortaya çıkan yüksek ateştir. Kusma, deri döküntüleri, ishal, karın ağrısı ve el, ayak, dil ve dudakların kırmızı ve ödemli hal alması gibi belirtiler multisistemik inflamatuar sendrom sonucu oluşabilecek ateş dışındaki bulgulardır.
 
Koronavirüs Nasıl Anlaşılır?
Covid-19 belirtilerinin ortaya çıkması virüs ile temas sonrasında 4-14 gün arasında değişen bir süre zarfını bulabilir. Covid-19 belirtilerine sahip kişilerin sağlık kuruluşlarına başvuruları sonrasında yapılan testlerin sonucuna göre hastada koronavirüsün varlığı ortaya konabilir.
Koronavirüse yönelik olarak yapılan testte sağlık çalışanı tarafından bir pamuklu çubuk yardımı ile ağız ve burun içerisinden sekresyon örneği alınır. Daha sonrasında bu örnek laboratuvara iletilir ve burada pcr (polimeraz zincir reaksiyonu) adı verilen bir işlem ile alınan örnekte virüse ait kalıtım materyalinin olup olmadığı incelenir.
 
PCR testi dışında antikor testi adı verilen bir tanısal girişim ile de kişide covid-19 varlığı araştırılabilir. Antikor testi kişinin kanında bu virüse yakalanma sonrası bağışıklık sistemi tarafından üretilen antikorların bulunup bulunmadığını inceler.
 
“Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.”

Yazan Doktorunmuz

Hemen Randevu Alın